Pracoholizm
Jeśli z jakiegoś powodu trafiłeś na tę stronę, warto byłoby się zastanowić dlaczego?... Jeśli dodatkowo jesteś osobą tak zajętą pracą, że uznasz, iż nie masz czasu przeczytać tego artykułu, to może tym bardziej warto to zrobić. Możesz bowiem okazać się osobą zagrożoną pracoholizmem lub niestety już uzależnioną… Nie jest to długi tekst, a może wnieść nowe spojrzenie na kwestie związane z Twoim podejściem do pracy.
Pracoholizm- uzależnienie od pracy.
Od niedawna mówi się, iż pracoholizm to jeden z najgroźniejszych nałogów. Cechą charakterystyczną jest skrajne przywiązanie do pracy, które wyraża się w przeznaczaniu dużej ilości czasu na ten rodzaj aktywności. Często dzieje się tak nawet pomimo przeciążenia organizmu i braku satysfakcji z własnych działań. Pracoholizm to uzależnienie, tak samo jak alkoholizm, bowiem oba zjawiska opierają się na wewnętrznym przymusie wykonywania danej czynności. Pogrążanie się w pracy tak jak picie alkoholu może służyć uwolnieniu się od stresu, poczucia winy, kryzysów rodzinnych bądź małżeńskich itp. Tak więc poza przymusem pracy, pracoholika cechować będzie rosnące zaangażowanie w daną aktywność powiązane z jednoczesnym obniżeniem zadowolenia ze swoich osiągnięć z tej aktywności.
Zdaniem naukowców motywację do pracy u osoby uzależnionej determinują czynniki wewnętrzne. Charakterystycznym elementem pracoholizmu jest odczuwanie stresu i poczucia winy w chwilach wolnych od pracy. Pracoholizm sam w sobie może natomiast dotyczyć innych działalności o charakterze pracy, niekoniecznie związanych z wykonywanym zawodem. Szacuje się, że pracoholicy stanowią około 5% populacji, co znaczyłoby, że co dwudziesty człowiek jest uzależniony od pracy.
Pracoholizm może pełnić funkcję mechanizmu obronnego powodującego redukcję lęku oraz służącego potwierdzaniu poczucia wartości i podnoszenia samooceny. Uciekając w obsesję na punkcie pracy, część z nas uwalnia się od wielu otaczających nas problemów i trudnych sytuacji. Jest to o tyle groźny nałóg, że jest społecznie akceptowany. Co więcej towarzyszy mu pozytywna percepcja tego zjawiska przez społeczeństwo, oraz większość pracodawców. Można by posunąć się do stwierdzenia, że nałóg pracy jest wspierany przez współczesną kulturę i modele życia zadomowione w szybko rozrastających się i stosunkowo dużych aglomeracjach. Stosunkowo niewiele osób wie, iż pracownik podlegający obsesji pracy, jest wydajny jedynie w początkowej fazie tego zjawiska, stopniowo natomiast przestaje być tak świeży i twórczy. Ponadto pracoholicy mają tendencję do stawiania wysokich wymagań i posiadania wygórowanych oczekiwań wobec swoich współpracowników, co może mieć negatywny wpływ na relacje panujące między poszczególnymi osobami w firmie.
Należy zwrócić uwagę na fakt, że w chwili gdy praca zaczyna wypełniać większość czasu w życiu pracoholika, ma to niszczący wpływ na relacje rodzinne i związki interpersonalne. Osoby podlegające ciągłej obsesji pracy stają się coraz bardziej wyizolowane. Stopniowo zaczynają unikać kontaktów społecznych, ograniczając je wyłącznie do kontaktów związanych z pracą.
Część teorii naukowych głosi, że osobą uzależnioną, niezależnie od rodzaju uzależnienia, stają się ludzie o określonej osobowości i cechach temperamentu. W przypadku pracoholizmu ma to prawdopodobnie związek z negatywnymi doświadczeniami z okresu dzieciństwa związanymi z niewłaściwym stosowaniem systemu kar i nagród przez rodziców. Bowiem małe dziecko doznające poczucia warunkowej akceptacji ze strony rodziców uczy się, że może być kochane i akceptowane jedynie za coś - np. za swoje osiągnięcia na różnych płaszczyznach, czy dobre wyniki w szkole - a nie za to, że po prostu jest ich dzieckiem. Zjawisko pracoholizmu może zagrażać ludziom, którzy doświadczali w dzieciństwie wielu kar i restrykcji, a stosunkowo niewiele pochwał i uznania.
Pracoholicy mają niewłaściwe podejście do czasu wolnego. Cechuje ich nieumiejętność odpoczywania, nawet w sytuacjach urlopu. Co więcej rzadko korzystają z urlopów, a nawet jeśli to wciąż są zaabsorbowani pracą, bezustannie o niej myślą i mają wyrzuty sumienia wynikające z tego, że nie pracują.
Część z osób uzależnionych od pracy doświadcza bezsenności oraz kłopotów w sferze seksualnej. U niektórych można zaobserwować pewien syndrom reakcji na brak pracy, tzw. nerwice niedzielne, które mogą objawiać się bólami głowy i innymi niedyspozycjami.
Istnieje związek między życiowymi kryzysami spowodowanymi przez nadmierne poddawanie się pracy, a wysokim wskaźnikiem rozwodów. Pracoholicy mogą także negatywnie wpływać na rozwój emocjonalny swoich dzieci. Rodzice poświęcający się głównie pracy mają zbyt mało czasu dla swych pociech i często nie okazują im wystarczającej ilości czułości i miłości.
Podsumowując należy podkreślić, że pracoholizm ma wyniszczający wpływ na życie osoby uzależnionej od pracy, jak i jej rodziny. Im szybciej choroba ta zostanie zdiagnozowana i podjęte zostaną działania zmierzające do rozwiązania problemu tym większe będą szanse na powrót do zdrowia i szczęśliwe życie… |