O negatywnych skutkach mobbingu dla jego ofiary i dla całej firmy rozmawiamy z psychologiem Jakubem Kusiorskim.

-Jak przejawia się mobbing w miejscu pracy?

-Są to wrogie i nieetyczne zachowania, pojawiające się regularnie przez dłuższy czas. Mobbing może przejawiać się na wiele sposobów: od krytykowania naszej osoby i naszego życia osobistego, przez niesprawiedliwe traktowanie i rozsiewanie plotek, ośmieszanie, groźby i obelgi, aż po przemoc fizyczną. W takich warunkach praca staje się dla ofiary codziennym koszmarem.

-Jakie negatywne skutki może wywoływać zjawisko mobbingu u osoby poszkodowanej?

- Mobbing może prowadzić do wielu negatywnych konsekwencji w sferze psychologicznej. Może przyczyniać się do zaniżonej oceny przydatności zawodowej, rosnącego poczucia winy lub uczucia poniżenia, wywoływać długotrwały lęk co w efekcie u części osób spowoduje negatywne skutki zdrowotne. Skutkiem mobbingu może być wyizolowanie się prześladowanej osoby lub wręcz jej wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

-Czy zjawisko mobbingu może mieć negatywne skutki dla firmy, w której się pojawia?

-Oczywiście. Grupy, w których obecny jest mobbing, są narażone na degenerację procesów społecznych. W takich miejscach pracy pojawia się coraz więcej problemów, prób manipulacji, a jakość komunikacji spada. Skutkiem tego jest ogólne pogorszenie relacji między pracownikami i konstruktywna współpraca staje się niemożliwa. Ponieważ w każdej firmie największym kapitałem są pracujący w niej ludzie, skutki mobbingu da pracodawcy mogą być naprawdę poważne.

-W jaki sposób pomóc ofierze mobbingu? Czy może ona sama sobie pomóc?

-Osoba prześladowana powinna wykonywać swoje obowiązki sumiennie, by nie dać podstaw do zarzutów na temat jakości swojej pracy. Z prześladowcą powinna kontaktować się drogami formalnymi, na przykład za pomocą maili lub rozmów przy świadkach. Przydadzą się też dowody mobbingu – nagrania rozmów, maile, dokumenty, świadkowie. Pomocy trzeba szukać zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz firmy. Jeśli mobberem nie jest pracodawca, prezes lub właściciel firmy, warto z nim porozmawiać. Według Kodeksu Pracy obowiązek przeciwdziałania mobbingowi spoczywa właśnie na pracodawcy. O problemie rozmawiać trzeba też prywatnie, z rodziną, przyjaciółmi, warto też nawiązać kontakt z organizacją zajmującą się pomocą ofiarom mobbingu.

-Kiedy trzeba skorzystać z pomocy specjalisty?

-Kiedy ofiara mobbingu nie jest w stanie sama poradzić sobie z negatywnymi emocjami i ogromnym stresem. Psycholog może nauczyć wyznaczania granic i asertywności, podnieść osobę prześladowaną na duchu, wzmocnić jej poczucie własnej wartości, nauczyć reagować na słowne zaczepki. Jeśli osoba poddana mobbingowi nie jest w stanie dalej funkcjonować w obecnym miejscu pracy, powinna spróbować poszukać innej, poprzedzając zatrudnienie solidnym wywiadem o środowisko i relacje panujące w wybranej firmie.