O tym, kogo może dopaść wypalenie zawodowe i co zrobić, by się przed nim ustrzec, rozmawiamy z psychologiem Jakubem Kusiorskim.

-Kogo najczęściej dotyka wypalenie zawodowe?

-Wypalenie zawodowe jest stanem fizycznego, emocjonalnego i umysłowego wyczerpania, będącym reakcją na długotrwałe zaangażowanie w sytuacje emocjonalnie obciążające. Praca przestaje dawać satysfakcję, pracownik zaniedbuje swój rozwój zawodowy, czuje się przepracowany i niezadowolony z wykonywanego zajęcia, które jeszcze niedawno sprawiało mu przyjemność. Problem wypalenia może dotyczyć każdego i na każdym stanowisku. Jednak największe ryzyko jego wystąpienia związane jest z pracą na stanowiskach kierowniczych lub w zawodach wymagających intensywnych kontaktów z ludźmi. Dużą grupę ryzyka stanowią nauczyciele, lekarze, pielęgniarki, handlowcy, psycholodzy itp.

-W jakich warunkach pojawia się wypalenie zawodowe?

-Może być ono reakcją na długotrwałe przeciążenie obowiązkami, zbyt odpowiedzialne lub trudne zadania, a także na nudną, monotonną i wyczerpującą pracę. Pojawia się, gdy mamy do czynienia z zadaniami, których wykonanie jest dla nas nierealne albo, gdy dążymy do perfekcji i poświęcamy pracy zbyt wiele czasu.

-Jakie objawy świadczą o tym, że dopadło nas wypalenie zawodowe?

-Oznaki mogą się przejawiać w trzech sferach: fizycznej, emocjonalnej i w sferze zachowań.

W sferze fizycznej mogą pojawić się bóle głowy, żołądka, zaburzenia snu, poczucie osłabienia lub ustawicznego zmęczenia. Na poziomie emocjonalnym dopaść nas może apatia, przygnębienie, zmienność nastrojów, obniżenie samooceny, narastająca złość i irytacja. Osoba wypalona zawodowo zazwyczaj ma problemy z mobilizacją do pracy, coraz częściej ją opuszcza, staje się obojętna wobec klientów, nie jest w stanie właściwie zarządzać własnym czasem. Wydajność pracy spada, jesteśmy bardziej konfliktowi, znudzeni pracą i niechętni do dalszego rozwoju zawodowego. Jeżeli ktoś dostrzega podobne objawy, a ich pojawienie wiąże się z pracą, prawdopodobnie jest to właśnie wypalenie zawodowe.

-Jak poradzić sobie z problemem wypalenia, gdy stwierdzimy u siebie jego objawy?

-Bardzo ważne jest, by podejmować pracę zgodną ze zdobytą wiedzą i umiejętnościami albo chociaż z zainteresowaniami. Warto nauczyć się bycia asertywnym oraz jak radzić sobie z nadmiernym stresem. Pomocne może być hobby i aktywność fizyczna, a także przeznaczenie odpowiedniej ilości czasu na wypoczynek. Nie można przecież funkcjonować wyłącznie w wymiarze pracy. Jeżeli poczucie wypalenia jest mocno nasilone, wtedy warto skonsultować się z psychologiem.

-Czy po przebyciu wypalenia zawodowego można płynnie powrócić do pracy zawodowej?

-Można, jeśli usunie się nie tylko objawy, ale przyczyny powstałego problemu. Należałoby podjąć próbę nauczenia się zarządzania własnym czasem, zarówno w pracy, jak i w życiu prywatnym, podejmować zadania adekwatne do swoich możliwości i pamiętać o zachowaniu balansu pomiędzy poszczególnymi sferami w naszym życiu. Jeśli jednak zainteresowanie wykonywanym zajęciem całkowicie wygasło, rozsądnym sposobem na poradzenie sobie z wypaleniem może okazać się zmiana pracy.